ඇමරිකා - රුසියා දේශපාලනය

 දර්ශන අශෝක කුමාර 

ඇමරිකා ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්  සහ රුසියා ජනාධිපති ව්ලැද්මීර් පුටින් අතර ඓතිහාසික හමුවක් පසුගිය 16 වැනිදා ෆින්ලන්තයේ හෙල්සින්කි නුවර දී පැවැත්විණ. සමුළුව පැවැත්වුණේ ෆින්ලන්ත ජනාධිපති මන්දිරයේදීයි. ඔවුන් ජී 20 හැම්බර්ග් සමුළුවේදී ද වියට්නාමයේ පැවති APEC Vietnam 2017 සමුළුවේ දී නිල නොවන වශයෙන් මුණ ගැසී තිබුණ ද නිලවශයෙන් මුණ ගැසුණු පළමු අවස්ථාව වන්නේ මෙයයි. 

පුටින් සහ ට්‍රම්ප්  දොරවල් වසාගෙන (behind closed doors) හෙවත් රහස් මට්ටමින් පැය දෙකක පමණ සාකච්ඡා පැවැත්වූහ. ඔවුනොවුන්ගේ භාෂා පරිවර්තකයන් හැර අන්කිසිවෙකුත් එහි නොසිටියහ. පසුව පැයක පමණ කාලයක් මාධ්යප සාකච්ඡාවක් පැවැත්වූහ. ඔවුන් රහස් සාකච්ඡාවේ දී කුමක් කථා බහ කළේ ද යන්න කිසිවෙක් නොදනිති. එම රහස් සාකච්ඡාව විනාඩි 90කට පමණක් කලින් සැලසුම් කර තිබුණ ද එය පැය දෙකක් දක්වා දික් ගස්සිණ. 

මෙම සමුළුව වැදගත් වන්නේ ට්‍රම්ප්  සහ පුටින් සම්බන්ධයෙන් තිබෙන විවිධ දූෂමාන ආරංචි හේතුවෙනි. එනම්, ඩොනල්ඩ් ට්රවම්ප් බලයට පැමිණි 2016 වසරේ ඇමරිකා ජනාධිපතිවරණයේ දී රුසියාව බලපෑම් කර ඇති බවට මෙම ආරංචි පැතිරණ. එසේත් නොමැති නම්, ජනාධිපතිවරණයේ දී ට්රේම්ප් සහ පුටින් අතර රහස් සංධානයක් පැවති බවට විවිධ අදහස් මතු විය. ට්‍රම්ප් ට බලයට පැමිණීමට පුටින් රහසින් උපකාර කළ බවට සාක්ෂි ද ඉදිරිපත් කරමින් ඉදිරිපත් වූ චෝදනා සම්බන්ධයෙන් මේ වන විටත් පරීක්ෂණ පැවත්වේ. 

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ බුද්ධි අංශ මේ වන විට සාර්ථක ලෙස සනාථ කර ඇති පරිදි රුසියාව 2016 වසරේ දී ඇමරිකා ජනාධිපතිවරණයට මැදිහත් වී තිබේ. සමුළුවෙන් සහභාගී වෙමින් පසු පළමුවෙන් ට්ර6ම්ප් සඳහන් කළේ මේ සම්බන්ධයෙන් කිසිඳු ආකාරයකින් රුසියානු නායක ව්ලැද්මීර් පුටින් මහතා වගකිව යුතු නැති බවයි. එය මුළුමනින් ඇමරිකානු පාර්ශ්වයේ දොසක් ලෙස පිළිගත යුතු බව ඔහු කියා සිටියේය. මේ සම්බන්ධයෙන් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ඔහුගේ මිතුරන් ඇතුළු සාතිශය බහුතරයක විශාල විවේචනයක් ට්ර්ම්ප් වෙත පැය කිහිපයක් ඇතුළත ගලා එන්නට විය. නමුත් ඊට දිනකට පසු සිය ප්ර කාශය සම්පූර්ණයෙන් අනිත් පැත්තට හර වමින් ට්රගම්ප් සඳහන් කළේ තමන් පෙර දී කියූ ප්රසකාශය නිවැරදි නොවන බවත් රුසියාව සැබවින් ම ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ 2016 ජනාධිපතිවරණයට මැදිහත් වූ බවට බුද්ධි අංශ කළ හෙළිදරව්ව සත්යව බව හා ඒ සඳහා රුසියානු බලධාරීන් වගකිව යුතු බවත්ය. 

පසුගිය ඇමරිකා ජනාධිපතිවරණයට මැදිහත් වීම සම්බන්ධයෙන් රුසියානු නිලධාරීන් 25 දෙනෙකු සම්බන්ධ තොරතුරු අනාවරණය කර ගැනීමට හැකි වී තිබේ. ඉන් 13 දෙනෙකු ජනාධිපතිවරණයේ ප්ර්තිඵලය කෙරෙහි බලපෑම් කිරීමට ඍජුව මැදිහත් වී අති අතර 12 දෙනෙකු ඇමරිකා පරිගණකවලට රහසේ ඇතුළු වීම ඔස්සේ ඩිමොක්රැිටික් පක්ෂයේ ඊමේල් පණිවුඩ රහසේ ලබා ගැනීම සඳහා කටයුතු කර ඇත. රුසියා පාර්ශ්වයට හිලරි ක්ලින්ටන් පරාජය කිරීමේ පැහැදිලි වුවමනාවක් පැවති බව මෙතෙක් පැවති පරීක්ෂණ ඔස්සේ අනාවරණ වී තිබේ. 

රුසියාව ගෙන ගිය මෙම රහසිගත ව්යාපපාරයේදී සැබෑ ඇමරිකා වැසියන් ලෙස පෙනී සිටිමින් සමාජ මාධ්ය  ඔස්සේ ඇමරිකා ඡන්ද ව්යා්පාරයට බලපාන සකස් කරන ලද පණිවුඩ, වීඩියෝ, පුවත් ආදිය පළ කිරීම සිදු විය. ඊට අමතරව ක්ලිංටන්ට එරෙහි ඡන්ද ව්යාැපාරය සඳහා රුසියාව ඩොලර් මිලියන ගණනක් වියදම් කර ඇති බවද පරීක්ෂණවල දී අනාවරණ වී තිබේ. එපමණක් නොව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුළ මැතිවරණ රැළි සංවිධානය කිරීම සඳහා ද රුසියාව කටයුතු කර ඇති අතර ඒ සඳහා විශාල වශයෙන් මුදල් වැය කොට තිබේ. 

ට්රිම්ප්ගේ     වූ හිලරි ක්ලිංටන්ට එරෙහි මඩ ප්රබචාර ගෙන යෑම ද සිදු වූ අතර ඒ ඔස්සේ ජනාධිපතිවරණයේ දී පැහැදිලි වාසියක් ට්‍රම්ප්  වෙත ගෙන දීමට රුසියාවට හැකිවිණ. කෙසේවෙතත්, දිගින් දිගටම ට්රරම්ප් සඳහන් කළේ තමන්ට ජයග්රවහණය කිරීම සඳහා රුසියානු පාර්ශ්වයෙන් සහයෝගයක් නොලැබුණු බවයි. ඒ අතර ම හෙල්සින්කි නුවර දී පුටින් හමු වීමෙන් පසු පැවති මාධ්යශ සාකච්ඡාවේ දී ට්ර ම්ප් කියා සිටියේ රුසියානු ජනාධිපතිවරයා ඇමරිකා ජනාධිපතිවරණයට මැදිහත් වීම සම්බන්ධයෙන් කරන ප්රයතික්ෂේප කිරීම තවදුරටත් ප්රධශ්න කිරීමට අවශ්යා දෙයක් නොවන බවයි. මෙම ප්රරකාශය ට්රකම්ප්ගේ රිපබ්ලිකන් පක්ෂයේම ජ්යෙරෂ්ඨයන් බොහෝ දෙනෙකුගේ දැඩි විවේචනයට බඳුන් වූ අතර අතර සී.අයි.ඒ සංවිධානයේ හිටපු ප්රටධානී ජෝන් බ්රෙඨන්නන් කියා සිටියේ මෙම ප්රුකාශය රාජද්රෝෙහීත්වය තරම් බරපතළ දෙයක් මිස අනෙකක් නොවන බවයි. 

ට්රිම්ප්ගේ රුසියානු සම්බන්ධතා පිළිබඳ සැක කළ රිපබ්ලිකන් දේශපාලනඥයන් ඔහු සිය පක්ෂයේ ජනාධිපතිවරණ අපේක්ෂකයා වීමේ තරගයට ඉදිරිපත් වීම වැළැක්වීමට බොහෝ කටයුතු කළහ. එහෙත් ඇමරිකාව පිළිගෙන ඇති ප්ර ජාතන්ත්ර වාදය ප්රබකාර ව එවැන්නක් සිදු කිරීමට රිපබ්ලිකන් ජ්යෙෙෂ්ඨයන්ට නොහැකි විය. කෙසේවෙතත්, ට්ර්ම්ප්ගේ මැතිවරණ ක්රි යාවලිය තුළ කුප්රමකට චරිත රැසක් සක්රීයය විය. ඒ අතර ට්රයම්ප්ගේ කළමනාකරු වශයෙන් කටයුතු කළ පෝල් මැනෆර්ට් ප්ර ධාන වෙයි. මැනෆර්ට් යනු රුසියානු සහ යුක්රේන දූෂිත කෝටිපති ව්යාෙපාරිකයන් සමඟ සම්බන්ධතා පැවැත්වූවෙකි. මෙය අනාවරණය වීමෙන් පසු මැනෆර්ට්ට ට්රිම්පගේ ජනාධිපතිවරණ ප්ර චාරක  ක්රිවයාවලියෙන් ඉවත් වීමට සිදු විය. එෆ්.බී. අයි. ආයතනය ඔහුගේ නිවසට කඩා වැදී හදිසි පරීක්ෂා කිරීමක් කළ අතර හසු වූ සැක කටයුතු දේ සමඟ නඩු පැවරීමට කටයුතු කෙරිණ. මේ වන විට මැනෆර්ට්ට එරෙහි ව ඇමරිකා ෆෙඩරල් අධිකරණයේ අපරාධ නඩු දෙකක් පැවරී ඇත. එකක් මුදල් විශුද්ධිකරණය යටතේ පැවරී ඇති අතර අනෙක අයථා සභාකක්ෂ මන්ත්රුණය (illegal lobbying) හෙවත් දේශපාලනඥයන් බිලී බා ගැනීමට කටයුතු කිරීමයි. 

මෙම සිද්ධියට සම්බන්ධ අනෙක් කුප්රමකට පුද්ගලයා නම් කනිෂ්ඨ ඩොනල්ඩ් ට්රlම්ප්ය. ඒ ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්ර ම්ප්ගේ වැඩිමහල් පුත්ර යායි. රුසියානු නීතිඥයෙකු සමඟ රහස් සම්බන්ධතා පැවැත්වීම සම්බන්ධයෙන් ඔහුට චෝදනා එල්ල වී තිබේ. ට්රකම්ප් පාර්ශ්වයෙන් චෝදනාවට බඳුන් වී ඇති අනෙක් පුද්ගලයා වන්නේ ඉහළ හමුදා නිලධාරියෙකු වශයෙන් කටයුතු කළ මිෂෙල් ෆ්ලින් ය. එෆ්.බී.අයි. ආයතනයට අසත්යහ ප්‍රකාශ ලබා දීම, රුසියානු පාර්ශ්ව සමඟ සම්බන්ධතා පැවැත්වීම සහ ඒ ඔස්සේ ඩොනල්ඩ් ට්රෝම්ප් වෙත විශේෂ වාසියක් ලබා දීම ආදී ක්රි යා හේතුවෙන් ඔහුට එරෙහිව මේ වන විට චෝදනා එල්ල වී  තිබේ. 

ඩොනල්ඩ් ට්රරම්ප් ජනාධිපතිධුරයට පත් වී දින කිහිපයක් ඇතුළත දී ම තමන්ගේ ජාතික ආරක්ෂක උපදේශකවරයා ලෙස පත් කර ගත්තේ මිෂෙල් ෆ්ලින්ය. ඔහු එවැනි වැදගත් තනතුරකට  පත් නොකරන ලෙස හිටපු ජනාධිපති බැරැක් ඔබමා ට්‍රම්ප් ට ප්‍රද්ධියේ අවවාද කළේය. ඊට හේතුව වූයේ ඔහු රුසියාව සමඟ පවත්වා තිබූ කුප්‍රකට සම්බන්ධතායි. 2017 ජනවාරි 20 වැනි දින  ජාතික ආරක්ෂක තනතුරට පත් කෙරුණු ෆ්ලින් පෙබරවාරි 13 තනතුරෙන් ඉවත් කෙරුණේ චෝදනා රැසක් සමඟිනි. 

මෙම සිද්ධි දාමයට සම්බන්ධ අනෙක් කුප්ර.කට පුද්ගලයා වශයෙන් හඳුනා ගැනෙන්නේ  වොෂිංටන්හි රුසියානු තානාපති වශයෙන් කටයුතු කළ සර්ජි කිස්ල්යැක්ය. ඊට අමතරව, ජෙෆ් සෙෂන්ස්, සැලී යේට්ස්, රොඩ් රොසෙන්ටයින්, රොබ් ගෝල්ඩ්ස්ටෝන් ඇතුළු තවත් විශාල පිරිසක් සම්බන්ධයෙන් එෆ්.බී.අයි. සංවිධානය මේ වන විට පරීක්ෂණ පවත්වයි. 

මෙම දේශපාලන ක්‍රීඩාවේ දී  තමන්ට මිළදී ගත හැකි ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයෙකු පත් කර ගැනීමට හැකි වුණා නම් එය රුසියානු පාර්ශ්වය ලැබූ විශාල ජයග්රළහණයකි. ෆ්රැින්සිස් ෆුකුයාමා නම් අර්ථ ශාස්ත්ර්ඥයා පැවසුවේ ඇමරිකා සෝවියට් සීතල යුද්ධය අවසන් වීමෙන් පසු තවදුරටත් වෙනත් බලවේගයක් අනාගතයේ පෙරට පැමිණෙනු නැති බවයි. ඇමරිකා දෘෂ්ටිවාදය පමණක් රජ කරනු ඇති බව ඔහුගේ අදහස විය. එහෙත්, ෆුකුයාමා තවදුරටත් නිවැරදි නොවන බවක් පමණක් සිදු වෙමින් ලෝක සිද්ධීන් සමඟින් පැවසිය හැකිය.